Porównania i wiedza

PUR, XPS i EPS na fundamenty: tabela parametrów i dobór do warunków

W kartach przykładowych wyrobów piana zamkniętokomórkowa ma λD 0,024–0,026 W/(m·K), XPS 0,032–0,037, a styropian EPS do fundamentów 0,031–0,036. XPS i piana deklarują 200–300 kPa przy 10% odkształceniu, EPS fundamentowy 100 kPa. Wybór zależy od wody w gruncie, obciążenia i od tego, z jaką hydroizolacją materiał trzeba połączyć.

Aktualizacja: Parametry z kart technicznych i norm

Na tej stronie 8 tematów

Tabela parametrów z kart wyrobów

Poniżej są dane z deklaracji właściwości użytkowych (DoP) i kart technicznych konkretnych wyrobów, a nie średnie z rynku. Parametry różnią się między producentami, więc przy zakupie wiąże karta wybranego wyrobu. Puste pole oznacza, że dokument danego parametru nie deklaruje.

Parametr Piana PUR zamkniętokomórkowa: PCC Crossin Hard 40 XPS: Austrotherm XPS TOP 30 SF EPS do fundamentów: Austrotherm EPS 100 PREMIUM HYDRO / Holcim Wodoodporny Fundament 100-036
Norma wyrobu PN-EN 14315-1 (natrysk in situ) PN-EN 13164 PN-EN 13163
λD, W/(m·K) 0,026 poniżej 80 mm, 0,025 przy 80–119 mm, 0,024 od 120 mm 0,032–0,037 zależnie od grubości (30–200 mm) ≤ 0,031 / ≤ 0,036
Gęstość rdzeń ≥ 38 kg/m³ (karta techniczna) nie deklaruje nie deklaruje
Ściskanie przy 10% odkształceniu CS(10/Y)200 w DoP, 250 kPa w karcie z 2025 r. CS(10/Y)300 CS(10)100
Pełzanie przy ściskaniu nie deklaruje CC(2/1,5/50)130 nie deklaruje
Nasiąkliwość przy długotrwałym zanurzeniu WL(T) nie deklaruje (krótkotrwała Wp 0,10 kg/m²) WL(T)0,7 WL(T)5 / WL(T)5
Absorpcja wody przy długotrwałej dyfuzji WD(V) nie deklaruje WD(V)3 nie deklaruje
Zamrażanie i odmrażanie nie deklaruje FTCDi1 nie deklaruje
Opór dyfuzyjny μ ≥ 60 100 nie deklaruje
Reakcja na ogień E E E / E
Rozpuszczalniki organiczne karta nie opisuje polistyren, jak EPS płyty nieodporne (obie karty)

Dla szerszego tła: PU Europe podaje dla piany zamkniętokomórkowej λ po starzeniu 0,023–0,028 W/(m·K), gęstość 35–60 kg/m³ i ściskanie 170–500 kPa (Factsheet 22, grudzień 2025). Serwis kb.pl podaje dla XPS λ 0,033–0,036, nasiąkliwość do 0,7% objętości i klasy ściskania 300, 500 i 700 kPa, a dla EPS λ 0,030–0,040, nasiąkliwość 2–5% i 60–200 kPa (czerwiec 2026).

Jak czytać skróty w tabeli

  • λD to deklarowany współczynnik przewodzenia ciepła. Dla piany natryskowej musi to być wartość po starzeniu (PU Europe). Szczegóły w tekście o tym, jak czytać kartę techniczną i deklarację piany.
  • CS(10)100 oznacza naprężenie ściskające co najmniej 100 kPa przy 10% odkształceniu (karta Holcim). To parametr krótkotrwały.
  • CC(2/1,5/50)130 w deklaracji XPS to pełzanie przy ściskaniu: producent deklaruje zachowanie płyty pod stałym obciążeniem 130 kPa w horyzoncie 50 lat. Pod płytą fundamentową i posadzką to ważniejsza informacja niż samo CS(10).
  • WL(T) to nasiąkliwość przy długotrwałym całkowitym zanurzeniu, w procentach objętości (karta Holcim: WL(T)5 to do 5%).
  • WD(V) to absorpcja wody przy długotrwałej dyfuzji pary, a FTCDi to odporność na zamrażanie i odmrażanie po takiej absorpcji (deklaracja Austrotherm). Te dwa parametry opisują płytę, która latami leży w wilgotnym gruncie.
  • Wp w deklaracji piany to krótkotrwała nasiąkliwość przy częściowym zanurzeniu, w kg/m². Nie da się jej wprost porównać z WL(T). Wersja polska informatora PU Europe z 2013 r. podaje dla piany zamkniętokomórkowej nasiąkliwość długotrwałą poniżej 2% według EN 12087.

Dobór do warunków

Strefa przemarzania

Polska norma PN-81/B-03020 dzieli kraj na strefy o głębokości przemarzania 0,8, 1,0, 1,2 i 1,4 m. Badacze ITB proponują nową mapę, w której dla większości kraju izoterma zerowa leży na głębokości 1,3 m. Wartości dotyczą gruntu odniesienia (żwiry, piaski grube i średnie); dla iłów i glin współczynnik przeliczeniowy wynosi 0,70, a grunt suchy przemarza głębiej (Inżynier Budownictwa, lipiec 2020). Ten sam autor zauważa, że izolacja termiczna fundamentów w ogrzewanym budynku odsuwa izotermę od budynku.

W strefie przemarzania płyta pracuje w cyklach zamrażania i odmrażania przy dużej wilgotności. Tylko XPS z tabeli deklaruje odporność na takie cykle (FTCDi1). Dla piany i EPS ten parametr w przejrzanych dokumentach nie występuje.

Obciążenie

Na ścianie fundamentowej izolacja przenosi głównie parcie gruntu. Murator podaje dla styropianu fundamentowego wymaganie co najmniej CS(10)80, a pod płytą fundamentową 15–20 cm XPS o wytrzymałości ustalonej w projekcie (luty 2024). Wszystkie trzy wyroby z tabeli spełniają próg 80 kPa.

Pod płytą i posadzką liczy się zachowanie długotrwałe. XPS TOP 30 SF deklaruje pełzanie przy 130 kPa. Karta Crossin Hard 40 podaje odkształcenie poniżej 5% przy 40 kPa w badaniu dwuetapowym (48 h w temperaturze pokojowej i 168 h w 70°C), a sam system opisuje jako opracowany specjalnie do izolacji podłóg. Jak gęstość piany wpływa na wytrzymałość, pokazujemy w tekście o gęstości piany PUR.

Woda

Tu różnice są największe. XPS ma WL(T)0,7 i WD(V)3. EPS do fundamentów ma WL(T)5, a kb.pl zaleca EPS przy fundamentach tylko w warunkach suchych (czerwiec 2026). Piana zamkniętokomórkowa ma co najmniej 90% zamkniętych komórek (karta Crossin) i bardzo niską nasiąkliwość, ale producent piany do fundamentów Heatlok HFO pisze wprost, że nie jest to produkt hydroizolacyjny (Huntsman, 2022).

Karta Holcim dla EPS sama przypisuje hydroizolację do warunków: przy izolacji typu lekkiego bezrozpuszczalnikowe powłoki bitumiczne, przy średniej i ciężkiej masy KMB albo szlamy uszczelniające. Jak rozpoznać te warunki, opisujemy w tekście o izolacji lekkiej, średniej i ciężkiej.

Mostki termiczne i styki

Płyty mają spoiny. Holcim zaleca układanie płyt z przesunięciem pionowych styków o pół długości, frezowane krawędzie na zakładkę i wypełnianie szczelin szerszych niż 2 mm niskoprężną pianką poliuretanową. Według tej karty izolacja fundamentu powinna przechodzić w strefę cokołu na wysokość 30–50 cm nad terenem.

Piana tworzy warstwę bez spoin, ale ma własne zasady wykonania. Karta Crossin Hard 40 wymaga co najmniej dwóch warstw, łącznie nie mniej niż 30 mm, z pojedynczą warstwą do 35 mm, przy czym kolejną natryskuje się po ostygnięciu poprzedniej poniżej 30°C, a całość wykonuje w ciągu jednego dnia. Huntsman opisuje natrysk także na ławę, tak żeby piana nadała spadek w stronę drenażu. Więcej o natrysku na ściany pod gruntem jest na stronie o piance PUR natryskowej.

Łączenie z hydroizolacją

Płyty XPS i EPS przykleja się do gotowej hydroizolacji. Karta Izolbet KMB 2K opisuje klejenie płyt EPS i XPS masą KMB w 10–12 plackach na płytę 0,5 m², a przy obciążeniu wodą klejenie całą powierzchnią. Masa wiąże pod płytami 7–10 dni i nie zawiera rozpuszczalników. To ważne, bo obie karty EPS z tabeli podają, że polistyren nie jest odporny na rozpuszczalniki organiczne. Różnice między masami opisujemy w tekście masa KMB czy Dysperbit.

Pianę natryskuje się na suchy mur albo na wyschniętą hydroizolację. Poradnik cenauslug.pl zaleca pod pianę na glinie i przy wysokiej wodzie masę KMB bez rozpuszczalników (sierpień 2026). Arkusz producenta „Izolacja fundamentu” dla Crossin Hard 40 pokazuje warstwę hydroizolacji pod pianą. Gdy woda gromadzi się przy ścianie albo zwierciadło wody leży powyżej ław, Huntsman zaleca dodatkową warstwę na pianie: polimocznik, powłokę bitumiczną albo membranę drenażową.

Strefa cokołu i typowe grubości

Najtrudniejsze miejsce to pas ściany tuż nad terenem: deszcz odbija się od gruntu, a latem nagrzewa go słońce. Karta Holcim zaleca, żeby płyty fundamentowe przechodziły w strefę cokołu na wysokość co najmniej 30–50 cm nad terenem i łączyły się tam z poziomą izolacją przeciwwilgociową ścian nadziemia. Serwis kb.pl podaje dla XPS 300 na ścianach fundamentowych 10–15 cm, wyprowadzone min. 30–50 cm ponad teren, pod płytą fundamentową 15–30 cm XPS 300, a dla ław co najmniej 10 cm (czerwiec 2026). Murator pisze o 8–10 cm na ścianę fundamentową (2024).

Piana w strefie cokołu wymaga ochrony przed UV: karta Crossin Hard 40 każe zabezpieczyć pianę wystawioną na światło słoneczne. Huntsman opisuje montaż profili na cokole przed natryskiem i przykręcenie do nich lekkiej płyty cementowej, na którą po zasypaniu wykopu nakłada się wykończenie.

Ta sama izolacyjność przy różnej grubości

Opór cieplny R to grubość podzielona przez λ. Deklaracje podają RD dla typowych grubości:

Grubość Crossin Hard 40 XPS TOP 30 SF EPS 100 PREMIUM HYDRO Wodoodporny Fundament 100-036
80 mm 3,20 m²·K/W 2,25 m²·K/W 2,55 m²·K/W 2,20 m²·K/W
100 mm 4,00 m²·K/W 2,85 m²·K/W 3,20 m²·K/W 2,75 m²·K/W
120 mm 5,00 m²·K/W 3,40 m²·K/W 3,85 m²·K/W 3,30 m²·K/W

Żeby uzyskać RD 2,85 m²·K/W, czyli tyle, ile daje 10 cm XPS z tabeli, potrzeba ok. 7,4 cm piany (2,85 × 0,026), ok. 8,8 cm szarego EPS (2,85 × 0,031) albo ok. 10,3 cm białego EPS (2,85 × 0,036). Wymagania dla przegród w gruncie i grubość dla konkretnego budynku ustala projektant.

Co dalej

Do porównania ofert potrzebujesz trzech informacji: warunków wodnych na działce, obciążenia izolacji i kart konkretnych wyrobów, a nie nazw handlowych. Jeśli szukasz firmy, która natryskuje pianę na fundamenty i łączy ją z hydroizolacją, zapytanie możesz wysłać przez stronę prowadzoną przez nasz zespół: wykonawca izolacji na Śląsku. Pytania techniczne możesz zadać pod numerem 537 785 026 albo przez formularz kontaktowy.

Pytania i odpowiedzi

Co oznacza WD(V)3 w karcie XPS?

To deklarowana absorpcja wody przy długotrwałej dyfuzji pary wodnej, w procentach objętości. Austrotherm XPS TOP 30 SF deklaruje WD(V)3, czyli do 3%. Przykładowe karty EPS do fundamentów, które przejrzeliśmy, tego parametru nie deklarują.

Czy EPS z napisem „hydro” albo „wodoodporny” można dać na każdy fundament?

Nie. Karta Holcim Wodoodporny Fundament 100-036 deklaruje nasiąkliwość WL(T)5, czyli do 5% objętości, a XPS z tabeli WL(T)0,7. Serwis kb.pl pisze, że EPS przy fundamentach można stosować tylko w warunkach suchych. Przy wodzie napierającej rozstrzyga hydroizolacja, a nie nazwa płyty.

Ile piany zamkniętokomórkowej daje ten sam opór cieplny co 10 cm XPS?

XPS TOP 30 SF o grubości 100 mm ma w deklaracji RD 2,85 m²·K/W. Przy λD piany 0,026 W/(m·K) ten sam opór daje ok. 7,4 cm piany (2,85 × 0,026). To rachunek dla porównania materiałów, a grubość dla konkretnego domu ustala projektant.

Czy pianę można natryskać na masę bitumiczną?

Tak, jeśli masa jest bezrozpuszczalnikowa i w pełni wyschnięta. Poradnik cenauslug.pl zaleca pod pianę na glinie i przy wysokiej wodzie masę KMB bez rozpuszczalników. Szczegóły zgodności podłoża podaje karta systemu piany.

Źródła

  1. PCC Prodex: deklaracja właściwości użytkowych Crossin Hard 40, DoP nr 30DOP-2022-PL z 07.02.2023, EN 14315-1
  2. PCC Prodex: informacja techniczna Crossin Hard 40, wersja 4.0, aktualizacja 05.06.2025
  3. PCC Prodex: arkusz „Izolacja fundamentu”, Crossin Hard 40, przekrój poglądowy producenta, 09.2023
  4. Austrotherm: deklaracja właściwości użytkowych XPS TOP 30 SF, DoP nr 002/XGSFTOP30/010824 z 01.08.2024, EN 13164
  5. Austrotherm: karta techniczna EPS 100 PREMIUM HYDRO, dokumentacja z 05.2024, EN 13163
  6. Holcim: karta techniczna Styropian Wodoodporny Fundament 100-036, aktualizacja 06.2026, EN 13163
  7. PU Europe: Factsheet 22, closed- and open-cell spray PU foam, 12.2025, po angielsku
  8. PU Europe: informator nr 22 (PL), wersja polska z 2013 r. (plik z 06.2023), nasiąkliwość długotrwała wg EN 12087
  9. kb.pl: styropian XPS czy EPS na fundamenty, 18.06.2026
  10. Murator: jaki styropian na fundament, XPS czy EPS, 09.02.2024
  11. Inżynier Budownictwa, T. Godlewski (ITB): przemarzanie gruntu a projektowanie fundamentów, 21.07.2020
  12. Huntsman Building Solutions: Heatlok HFO Exterior Foundation, rev. 29.09.2022, piana nie jest produktem hydroizolacyjnym
  13. Holcim (Izolbet): karta techniczna IZOLBET KMB 2K, aktualizacja karty 24.01.2024
  14. cenauslug.pl: ocieplanie fundamentów pianą PUR, jak uniknąć błędów, aktualizacja 26.08.2026

Województwo śląskie

Zapytanie o izolację obiektu

Przyjmujemy zapytania z województwa śląskiego: hale, dachy płaskie, budynki rolnicze, zbiorniki, tarasy i domy. Wykonawca oddzwoni, dopyta o obiekt i umówi oględziny.

  1. 01 Podaj miejscowość i zakres prac.
  2. 02 Wykonawca skontaktuje się w sprawie szczegółów.
  3. 03 Otrzymasz wycenę dopasowaną do obiektu.

Wolisz porozmawiać?

537 785 026

Obszar: całe województwo śląskie. E-mail: kontakt@izolacjepoliuretanowe.pl

Porozmawiajmy o Twoim budynku

Wystarczą telefon, miejscowość i zakres prac.

Dodaj opis lub e-mail (opcjonalnie)

Serwis prowadzi ten sam zespół co hydroizolacjafundamentow.pl i piankanatryskowa.pl. Zapytanie odbiera operator serwisu i przekazuje je firmie wykonawczej z województwa śląskiego, która wykonuje izolacje natryskowe. Wykonawca oddzwania, żeby ustalić oględziny. Wolisz rozmowę? Zadzwoń: 537 785 026.

ZadzwońZapytaj o wycenę ↗