Tabela parametrów: wełna skalna i dwa rodzaje piany
Dla wełny podajemy dane z kart wyrobów ROCKWOOL do poddaszy (katalog z października 2018 r.), dla piany zakresy PU Europe i przykładowe karty. Parametry konkretnych wyrobów różnią się, a wiąże zawsze karta wybranego produktu.
| Parametr | Wełna skalna: SUPERROCK (płyty), TOPROCK SUPER (maty) | Piana otwartokomórkowa: PU Europe / H2Foam Lite | Piana zamkniętokomórkowa: PU Europe / Crossin Hard 36 |
|---|---|---|---|
| Norma wyrobu | PN-EN 13162 | PN-EN 14315-1 | PN-EN 14315-1 |
| λ, W/(m·K) | λD 0,035 (płyty), 0,037 (maty); SUPERROCK PREMIUM 0,034 | 0,035–0,042 / 0,038 | 0,023–0,028 (po starzeniu) / λD 0,024–0,026 zależnie od grubości |
| Gęstość | karty nie podają | 8–15 kg/m³ / 6–8 kg/m³ | 35–60 kg/m³ / rdzeń ≥ 34 kg/m³ |
| Opór dyfuzyjny μ | MU1 | poniżej 15 / MU3,3 | 50–150 / ≥ 60 |
| Reakcja na ogień | A1 | E lub F / E | E lub F / E |
| Pochłanianie dźwięku αw | 0,75 (50–99 mm), 1,00 (100–200 mm) | ok. 0,5 | ok. 0,3 |
| Woda | długotrwała nasiąkliwość WL(P) ≤ 3 kg/m² | niepolecana tam, gdzie możliwy jest kontakt z wodą (PU Europe) | komórki zamknięte ≥ 90% |
| Ściskanie przy 10% | nie dotyczy | 5–30 kPa | 170–500 kPa / ≥ 200 kPa |
| Montaż | docinanie z naddatkiem 1–1,5 cm, dwie warstwy | natrysk, piana się rozpręża | natrysk warstwami |
Zakresy PU Europe pochodzą z Factsheet 22 z grudnia 2025 r., w którym obie piany mają klasę E albo F. Starsza polska wersja informatora z 2013 r. przypisywała pianie otwartej klasę F, a zamkniętej „generalnie E”.
Para wodna: μ i Sd w liczbach
Opór dyfuzyjny μ mówi, ile razy materiał gorzej przepuszcza parę wodną niż warstwa powietrza tej samej grubości. Iloczyn μ i grubości to Sd, czyli równoważna grubość warstwy powietrza. Dla typowych grubości w dachu wychodzi:
| Warstwa | μ | Grubość | Sd |
|---|---|---|---|
| Wełna skalna (MU1) | 1 | 25 cm | 0,25 m |
| Piana otwarta H2Foam Lite (MU3,3) | 3,3 | 25 cm | ok. 0,83 m |
| Piana zamknięta (μ ≥ 60, Crossin) | 60 | 16 cm | co najmniej 9,6 m |
Wełna praktycznie nie zatrzymuje pary, dlatego ROCKWOOL w wytycznych dla dachów skośnych przewiduje nad wełną membranę wysokoparoprzepuszczalną (od spodu Sd ≤ 0,03 m), szczelinę wentylacyjną 3–6 cm tam, gdzie wymaga jej pokrycie, i paroizolację od strony pomieszczeń według potrzeb, także w wersji aktywnej. Piana otwarta również przepuszcza parę, choć w mniejszym stopniu. Piana zamknięta sama stanowi dużą przeszkodę dla pary, co na dachu skośnym od środka zmienia rozkład wilgoci w przegrodzie. Czy taka przegroda potrzebuje paroizolacji, rozstrzyga obliczenie dla konkretnego układu warstw. Pojęcia μ, Sd i punktu rosy wyjaśnia słownik.
Woda i wilgoć
Wełna skalna z kart ma długotrwałą nasiąkliwość WL(P) do 3 kg/m². Ani wełna, ani piana otwarta nie jest materiałem do miejsc z wodą: PU Europe nie poleca piany otwartokomórkowej tam, gdzie jest możliwy bezpośredni kontakt z wodą. Karta H2Foam Lite wymaga, żeby drewno przed natryskiem miało wilgotność do 19%, a podłoże nie miało rosy ani szronu.
W dachu największe ryzyko to woda z nieszczelnego pokrycia i para kondensująca w chłodnej części przegrody. Na nieszczelność pokrycia żadna izolacja nie pomoże. Na kondensację pomaga właściwy układ warstw i szczelność powietrzna, o której niżej.
Ogień: klasa materiału a odporność przegrody
Wełna skalna ma klasę reakcji na ogień A1, czyli wyrób niepalny. Piana ma klasę E albo F jako goły materiał. Według PU Europe klasyfikacja piany w układzie końcowym, na przykład za okładziną, może sięgnąć B-s1,d0.
Klasa reakcji na ogień to co innego niż odporność ogniowa przegrody, oznaczana jako REI lub EI. ROCKWOOL podaje, że osłona drewnianej konstrukcji dachu z dwuwarstwowym ociepleniem wełną i podwójną płytą g-k 12,5 mm ma najczęściej klasę REI 30, a z podwójną płytą 15 mm lub potrójną 12,5 mm REI 60. PU Europe opisuje badanie dachu skośnego z płytami PUR/PIR, który uzyskał REI 45 (2005). To dokument branży poliuretanowej i dotyczy płyt, a nie natrysku.
Warunki techniczne w § 219 ust. 2 wymagają w części budynków oddzielenia poddasza mieszkalnego od palnej konstrukcji i palnego przekrycia dachu przegrodą EI 30. Czy wymóg dotyczy danego budynku i jak go spełnić, ustala projektant. Nowe warunki techniczne są w notyfikacji UE, więc przed projektem trzeba sprawdzić aktualny stan przepisów.
Szczelność powietrzna, osiadanie i montaż
Według PU Europe obie piany działają jako bariera powietrzna (Factsheet 22, 2025). Starsza polska wersja informatora pisała o pianie otwartej ostrożniej: że pomaga uszczelnić budynek przy większych grubościach. H2Foam Lite producent opisuje jako izolację termiczną i barierę powietrzną. Wełna sama nie zatrzymuje ruchu powietrza, tę rolę pełnią membrany i paroizolacja.
Wełnę docina się z naddatkiem 1–1,5 cm i układa w dwóch warstwach, tak żeby krawędzie drugiej warstwy nie pokrywały się z pierwszą (ROCKWOOL). Pianę otwartą według karty H2Foam Lite można natryskiwać na drewno, mur, beton, płyty i membrany, przy temperaturze podłoża powyżej −15°C. Piana zamknięta wymaga natrysku warstwami: karta Crossin Hard 36 przewiduje co najmniej dwie warstwy, łącznie od 30 mm, pojedynczą do 35 mm.
Akustyka
Wełna ma wyższy wskaźnik pochłaniania dźwięku: płyta SUPERROCK 0,75 przy 50–99 mm i 1,00 przy 100–200 mm. PU Europe podaje ok. 0,5 dla piany otwartej i ok. 0,3 dla zamkniętej. Pochłanianie to jednak nie to samo co izolacyjność akustyczna dachu. Dla przykładowego dachu z ociepleniem nakrokwiowym (OSB, papa, 80 mm SUPERROCK i 120 mm TOPROCK PREMIUM, dachówka) ROCKWOOL szacuje Rw(C;Ctr) 56(−3;−10) dB. Wynik zależy od masy pokrycia, okładzin i szczelności.
Trwałość
Karty wełny deklarują, że reakcja na ogień i λ nie zmieniają się w funkcji starzenia. W deklaracji piany natryskowej λD jest już wartością po starzeniu, a Crossin deklaruje, że wytrzymałość na ściskanie z czasem nie maleje. PU Europe opisuje badania FIW płyt PU zdjętych z dachów po 28 i 33 latach, które zachowały deklarowane parametry. To płyty z okładzinami, więc wyniku nie można przenosić wprost na natrysk.
Grubość dla tego samego oporu cieplnego
Dla R ≈ 6,67 m²·K/W, czyli ok. U 0,15 W/(m²·K) w uproszczeniu bez krokwi i oporów przejmowania ciepła, potrzeba:
- ok. 23 cm wełny o λD 0,035 i ok. 25 cm maty o λD 0,037,
- ok. 25 cm piany otwartej o λ 0,038,
- ok. 16 cm piany zamkniętej o λD 0,024 (karta Crossin Hard 36 dla grubości od 120 mm).
Krokwie, mostki i okna zwiększają straty, więc rzeczywistą grubość liczy projektant albo audytor.
Co sprawdzić w ofercie
Dla wełny:
- nazwa wyrobu, λD z karty i forma (płyty czy maty), bo w jednej linii produktów różnica sięga 0,034–0,037 W/(m·K);
- membrana nad wełną i jej Sd, paroizolacja od wnętrza i sposób uszczelnienia jej styków;
- liczba warstw i sposób przesunięcia krawędzi.
Dla piany:
- nazwa systemu i deklaracja właściwości, z λD po starzeniu dla projektowanej grubości, a nie wartością początkową;
- rodzaj piany (otwarta czy zamknięta) i jej gęstość;
- sposób pomiaru grubości po natrysku;
- warunki natrysku z karty: temperatura i wilgotność podłoża, przerwa w użytkowaniu budynku (karta H2Foam Lite: osoby postronne poza budynkiem w trakcie natrysku i przez 24 h po nim);
- okładzina od wnętrza, jeśli na poddaszu ma być spełniony wymóg odporności ogniowej przegrody.
Jedna rzecz łączy oba materiały: parametry z karty dotyczą wyrobu, a to, jak przegroda zachowa się w praktyce, zależy od wykonania. Szczeliny przy krokwiach w wełnie i zbyt cienkie miejsca w pianie obniżają izolacyjność tak samo.
Kiedy co
- Wełna skalna: gdy liczy się niepalność materiału, na przykład przy osłonie palnej więźby razem z płytami g-k, przy dachu wentylowanym z membraną i przy wysokich wymaganiach akustycznych.
- Piana otwartokomórkowa: przy nieregularnych połaciach, wielu przejściach instalacji i tam, gdzie zależy nam na szczelności powietrznej bez docinania.
- Piana zamkniętokomórkowa: gdy brakuje miejsca na grubość, przy dachach płaskich od zewnątrz i w budynkach gospodarczych z blachą. Opis odmian piany jest na stronie pianka PUR natryskowa.
Podobne porównanie z celulozą wdmuchiwaną jest w tekście pianka PUR czy celuloza, a różnice w deklarowanej lambdzie objaśniamy w tekście o karcie technicznej pianki. Jeśli chcesz zobaczyć też koszty obu odmian piany, zajrzyj do porównania rodzajów piany z cenami.